Ya Yıllardır Taşıdığınız Yükün, Aslında Size Ait Olmadığını Öğrenseniz?

Bazen değiştirmeye çalıştığımız şey, aslında davranışımız değildir.
Hayatımızın bir döneminde hemen hepimiz kendimize benzer sözler vermişizdir: "Artık böyle davranmayacağım." "Bu kez farklı olacak." "Öfkemi kontrol edeceğim." "Hayatıma hep aynı insanları almaktan vazgeçeceğim."
O an buna gerçekten inanırız. Çünkü sorunun sadece davranışlarımız olduğunu düşünürüz. Daha sabırlı, daha güçlü ya da daha özgüvenli durursak her şeyin değişeceğine inanırız. Fakat aradan biraz zaman geçer; bir bakarız ki yine aynı tartışmaların içindeyiz, yine aynı kırgınlıkları yaşıyoruz ve yine kendimizi anlatmak yerine sessizce susuyoruz. Ve bu kez kendimize şu soruyu sormaya başlıyoruz: "Neden?"

Ya Gördüğümüz, Hikâyenin Tamamı Değilse?

Peki ya dışarıdan güçlü, sert ya da ulaşılmaz gibi görünen bir insanın, aslında içinde oldukça hassas ve kırılgan bir dünya varsa? Ya da tam tersine… Sürekli gülümseyen, herkese destek olmaya çalışan, hiç yorulmuyormuş gibi görünen birinin, sessizce taşıdığı görünmeyen yükler varsa?

İnsanları çoğu zaman yalnızca dışarıdan gördüğümüz davranışlarla tanımlarız: "Soğuk biri", "Çok sert", "Kontrolcü", "Çok güçlü"... Oysa davranış, çoğu zaman yalnızca görünen kısmıdır. Bir insanın neden öyle davrandığını, o davranışın hangi yaşanmışlıklarla şekillendiğini, hangi duyguların içinde büyüdüğünü ve hangi düşüncelerle yıllarca yaşadığını dışarıdan göremeyiz. Belki de bu yüzden aynı olayı yaşayan iki insan, tamamen farklı tepkiler verebilir. Çünkü yaşanan olay kadar, kişinin o olaya yüklediği anlam da hayatını etkileyebilir.

Yıllar boyunca farklı insanlarla yaptığım çalışmalarda beni en çok düşündüren soru da buydu: Acaba gerçekten gördüğümüz şey, hikâyenin tamamı mıydı?

Bu soruyu bana yeniden düşündüren kişilerden biri de Ezgi oldu.

Ezgi ile Tanıştığımızda…

Ezgi ile ilk tanıştığımızda dikkatimi çeken ilk şey, sürekli mücadele etmek zorunda hisseden bir insanın yorgunluğuydu. Kendi anlatımıyla, üzerinde çalışmak istediği konu eril–dişil dengesiydi. Kendisini çoğu zaman sürekli mücadele eden, güçlü durmak zorunda hisseden ve içten içe yorulmasına rağmen bunu dışarıya göstermemeye çalışan biri olarak anlatıyordu.

Ancak konuşmalarımız ilerledikçe, bu başlığın arkasında çok daha derin bir yaşam hikâyesi olduğunu birlikte keşfetmeye başladık. Süreç ilerledikçe yalnızca bugünü değil, geçmişini de konuşmaya başladık. Çünkü bazen bugün yaşadığımız bir duyguyu ya da davranışı anlamak için yalnızca bugüne bakmak yeterli olmayabiliyor. Bazı soruların cevabı, insanın yıllardır fark etmeden taşıdığı yaşanmışlıkların içinde saklı olabiliyor.

Çalışmalarımız ilerledikçe Ezgi, daha önce hiç bilmediği bazı aile bilgilerini öğrendi. Bunlardan biri, kendisi doğmadan önce aile içinde erkek çocuk beklentisinin yalnızca dile getirilen bir düşünce olmadığı, bu beklenti doğrultusunda hazırlıkların da yapılmış olduğuydu. Ezgi bu bilgiyi ilk kez o süreçte öğrendi. Kendi anlatımına göre bu farkındalık, yıllardır anlam veremediği bazı düşüncelerine, duygularına ve davranışlarına farklı bir açıdan bakmasını sağladı.

Burada önemli olan, tek bir bilginin bütün yaşamı açıkladığını söylemek değildir. Önemli olan, Ezgi'nin kendi yaşamını değerlendirirken bu bilgiyi anlamlı bulması ve kendisini farklı bir gözle yeniden değerlendirmeye başlamasıdır. Bazen bir insanın değişimini başlatan şey, yeni bir bilgi öğrenmekten çok, o bilgiye yüklediği anlam olabilir.

"Ben Daha Doğmadan Önce..."

Instagram'da paylaştığı videoda Ezgi şöyle söylüyor: "Ben daha doğmadan önce babamın erkek çocuk beklentisi olduğunu öğrendim. Yıllarca bunu bilmeden yaşadım."

Bu cümle ilk duyulduğunda oldukça kısa gelebilir. Fakat benim dikkatimi çeken, cümlenin kendisi değil, Ezgi'nin bu bilgiyi öğrendikten sonra kendi hayatına bakışının değişmeye başlamasıydı. Ezgi süreç boyunca kendisini en çok düşündüren noktalardan birini şu sözlerle özetliyor: "O güne kadar kendimde değiştirmeye çalıştığım birçok şey vardı. Ama asıl değişim, davranışlarımla mücadele etmekten değil; onların neden ortaya çıktığını fark etmekle başladı."

Bu cümle, birçok insanın hayatında kendine sorması gereken önemli bir soruyu da içinde taşıyor. Çünkü çoğu zaman değiştirmeye çalıştığımız şey sonuçlar oluyor; daha sakin, daha güçlü ya da daha sabırlı olmaya çalışıyoruz. Oysa bazen değişim, sonucu değiştirmeye çalışmakla değil, sonucu ortaya çıkaran süreci anlamaya başladığımızda hız kazanabiliyor.

İş Hayatında Fark Edilen Küçük Değişimler

Zaman ilerledikçe Ezgi, yalnızca kendi içinde yaşadığı değişimleri değil, çevresinden aldığı geri bildirimleri de benimle paylaşmaya başladı. Bir okulda güvenlik görevlisi olarak çalışıyordu. Kendi anlatımına göre; öğretmenler, veliler ve iş arkadaşları onda farklı bir şeyler olduğunu söylemeye başlamıştı. Bazıları yalnızca görünümündeki değişimden söz ediyordu, bazıları ise yaklaşımındaki o yaklaşımındaki yumuşamayı fark ettiğini ifade ediyordu.

Ezgi ise bu geri bildirimlerden önce, kendisinin iç dünyasında değişen şeyi anlatıyor; kendisini daha rahat hissettiğini, daha doğal davrandığını, sürekli mücadele etmek zorundaymış gibi hissetmediğini ve en önemlisi, uzun zamandır ilk kez kendisini olduğu gibi hissetmeye başladığını söylüyordu.

Değişen Yalnızca Görünüş Müydü?

Bu sorunun cevabını yalnızca fotoğraflarda aramak doğru olmaz. Çünkü asıl değişim, çoğu zaman fotoğraf karesine sığmaz. İnsan bazen aynı yüzle, aynı hayatın içinde, aynı işte çalışırken bile kendisine bambaşka bir yerden bakmaya başlayabilir. Ezgi'nin deneyiminde beni etkileyen de tam olarak buydu. Sürekli değiştirmeye çalıştığı davranışlarla mücadele etmek yerine, kendisini anlamaya başlamıştı.

Süreç tamamlandığında Ezgi, bu yolculuğu daha derinlemesine öğrenmek istediğini ifade ederek Cosmonil Academy bünyesindeki Kozmoenerji eğitimlerine katılmaya karar verdi ve bugün eğitimine devam ediyor.

Zihin, Duygu ve Davranış: Resmin Tamamı

Yıllar boyunca farklı insanlarla yaptığım çalışmalar sırasında karşılaştığım birçok deneyim, zamanla beni ortak bir bakış açısına götürdü. İnsanı yalnızca davranışlarıyla değerlendirmek eksik kalıyordu. Yalnızca düşüncelerine odaklanmak ya da sadece duygularını konuşmak da resmin tamamını göstermiyordu.

Bu gözlemler, zaman içinde geliştirmeye devam ettiğim RSM-3 (Zihin + Duygu + Davranış = Sistem) yaklaşımının şekillenmesine katkı sağladı. Bugün çalışmalarımda insanı; zihin, duygu ve davranışın birbiriyle olan kopmaz ilişkisi içinde değerlendirmeye çalışıyor, her bireyin yaşam öyküsünün kendine özgü olduğunu göz önünde bulunduruyorum. Temeli Petrov Ekolü'ne dayanan Kozmoenerji çalışmalarımı sürdürürken, bu bütünsel bakış açısını da insanın yaşam öyküsünü anlamaya yardımcı en güçlü araçlardan biri olarak kullanıyorum.

Size Bir Soru…

Bu yazıyı okurken aklınıza kendi hayatınızdan bir an geldi mi? Yıllardır nedenini açıklayamadığınız bir duygu, tekrar eden bir ilişki döngüsü ya da değiştirmeye çalıştığınız ama bir türlü kalıcı olarak değiştiremediğiniz bir davranış…

Belki de bugün kendinize şu soruyu sormanın zamanı gelmiştir: "Acaba bugün değiştirmeye çalıştığım davranışın kökeni, sandığımdan çok daha derinlerde; belki de hiç sorgulamadığım bir aile öyküsünde saklı olabilir mi?"